Bialorus.pl na Facebook
Publikacje :: artykuł

Biblioteka Grodzieńska

Logo serii Biblioteka Grodzieńska

Logo serii Biblioteka Grodzieńska

Dodatki :: Galeria zdjęć

Źródło: Biblioteka Grodzieńska / 2010-02-03, 12:42

Pierwsza książka z serii Biblioteki Grodzieńskiej Magdeburskie Grodno Juryja Hardziejeva została wydana w 2007 roku w ramach inicjatywy: Grodzieński Oddział Ruchu za Wolność.

Program wydawniczy mógł wystartować dzięki współpracy Ruchu za Wolność (Grodno) z Kolegium Europy Wschodniej z Wrocławia, Ministerstwem Spraw Zagranicznych RP oraz władzami Wrocławia – miasta partnerskiego Grodna.

Wspólne wydawanie książek okazało się nadzwyczaj udanym komponentem wspólnej działalności - występuje ponad podziałami politycznymi, oraz narodowościowymi.

Serię otwierają pozycje opisujące nieznane dotąd, a świadomie skazane na niepamięć przez władze białoruskie, wydarzenia dawnej i współczesnej historii Grodna oraz okolic.

1.

Magdeburskie Grodno Juryja Hardziejeva ukazuje europejską historię miasta, jego tradycje, oraz skłania do refleksji nad przeszłością i przyszłością. Książka została opatrzona wstępem Prezydenta Miasta Wrocławia, Pana Rafała Dutkiewicza oraz jednego z liderów opozycji Białoruskiej Alaksandra Milinkiewicza. Magdeburskie Grodno wzbudza duże zainteresowanie jako pierwsza pełna monografia Grodna, jedyna dotychczas tego typu pozycja o tym mieście.

2.

Drugą pozycją, wydaną w serii, była książka Alakseja Karpiuka Razwitannie z iliuzijami. Jest to uratowana od cenzury książka znanego pisarza z Grodna, publicysty, działacza ruchu demokratycznego. Razwitannie z iliuzijami to książka autobiograficzna (eseje, opowieści, autobiografie), która była przygotowana do druku po śmierci pisarza (zm. w 1992 roku) w 1995 roku, ale z powodów politycznych została usunięta z planu wydawniczego państwowego wydawnictwa. Autor, większość swojego życia mieszkał w Grodnie, był prześladowany przez władze radzieckie, był bliskim przyjacielem Vasila Bykaua (w 2000 roku Bykau, podczas plebiscytu na „Człowieka Grodzieńszczyzny XX st.” Wskazał właśnie Karpiuka). Jest Białorusinem: pisał po białorusku, bardzo pomagał Polakom w okresie powoływania do życia Związku Polaków na Białorusi. W książce autor między innymi rozlicza się komunizmu, mówi o historii Grodna, grodnian, o stosunkach miedzy sąsiadującymi ze sobą narodami.

3.

„Chadzi na moj holas” - wspomnienia grodnianki Danuty Biczel – znanej białoruskiej poetki, ur. w 1936 roku są kolejną pozycją w Bibliotece Grodzieńskiej. To pierwsze wydanie jej wspomnień na temat swojego zycia, tworczosci, Grodna, znanych ludzi, którzy tu mieszkali i mieszkają. Autorka opowiada o spotkaniach z prześladowaną inteligencja, o próbach pokazania świadomości białoruskiej w sowieckich czasach. Opowiada o swojej przyjaźni z Vasilem Bykawem, Larysą Geniusz, o pierwszych zwiastunach ruchu demokratycznego w Grodnie, którego była jedną z czołowych postaci.

4.

Czwarta książka serii jest poświęcona białoruskiemu ruchowi narodowemu na Grodzieńszczyźnie w latach 1920-1930. Książka pokazuje życie mieszkańców Grodna i okolic tych czasów. Pokazuje różnice w podejściu władz do problemu białoruskiego w Związku Radzieckim i Rzeczypospolitej. Książka jest ważnym dokumentem polsko-białoruskich relacji tych czasów. Napisana została przez grodzieńskich historyków, publicystów, działaczy ruchu demokratycznego Siarheja Tokcia i Andreja Vaszkievicza. Autorem wstępu do książki jest znawca dziejów tych czasów na Grodzieńszczyźnie i Zachodniej Białorusi profesor UW Jerzy Tomaszewski oraz dzialacz ruchu bialoruskiego w Polsce profesor UwB Eugeniusz Mironowicz.

5. i 6.

W roku 2008 wydano dwie kolejne pozycje Biblioteki Grodzieńskiej kontynuując współpracę pomiędzy MSZ, Wrocławiem a grodzieńskim Ruchem za Wolność.

Na uwagę zasługuje dwutomowe wydanie książki Vasila Bykau Historia życia. Ksiażka ta została wydana wspólnie z inną niezależną inicjatywą wydawniczą – „Biblijateka Backauszczyny”. Ksiażka opowiada o życiu i twórczości wybitnego białoruskiego pisarza poprzez dokumenty, publikacje, wspomnienia, korespondencję. Jest to pierwsza próba opowiedzenia nie tylko o twórczości pisarza, autorytetu moralnego dla wielu Białorusinów, ale także o jego życiu.

W książce zamieszczone są publiczne wystąpienia pisarza, dokumenty białoruskich i rosyjskich pisarzy i działaczy społecznych, oraz różne poufne dokumenty czynowników radzieckich, dotyczące życia codziennego Białorusinów. Książka powstała przy poparciu znanych pisarzy i aktywistów ruchu demokratycznego w Białorusi.

Drugą pozycję wydaną w roku 2008 jest tłumaczenie książki Ograbiony naród, zawierającej rozmowy z kilkunastoma intelektualistami białoruskimi, przeprowadzone przez dwoje polskich dziennikarzy A. Brzezieckiego i M. Nocuń. Dla Białorusinów książka ciekawa jest przede wszystkim z powodu możliwości spojrzenia na siebie, na Białoruś oczami sąsiadów, spojrzenia na pewne fakty, osoby, wydarzenia ważne z punktu widzenia obcokrajowców. Rozmowy – to subiektywne opinie na temat Białorusi, wyjaśniające, dlaczego historia Białorusi potoczyła sie w taki, a nie inny sposób. Książka mówi o stosunkach białorusko-polskich, przedstawia też oficjalny pogląd władz - zamieszcza rozmowę z redaktorem naczelnym największej proreżimowej gazety „Sovetskaja Bielarusija”.

7.

W roku 2009 wydano jedną, ale bardzo istotną dla życia kulturalnego Grodna, pozycję – albumowe wydanie naukowo-popularnej książki Рыцары і дойліды Гародні (Rycerze i dojlidy Grodna) Alesia Kraucewicza, doktora hab. historii we współpracy z malarzem Paulem Tatarnikavym. Książka ma zapełnić luki w białoruskim wydawnictwie dla dzieci, pomóc rodzicom w wychowaniu dzieci w tradycji białoruskiej oraz tolerancji wobec innych narodowości. Składająca się z trzech działów książka jest poświęcona dziejom grodzieńskiego Starego Zamku; wielkiemu Księciu Witoldowi, który swoją karierę zaczynał jako książę grodzieński oraz badaniom archeologicznym średniowiecznej i nowożytnej Grodzieńszczyzny.

W najbliższym czasie jest planowane wydanie jeszcze jednej książki: Grodnoznawstwo. Historja europiejskiego miasta. Będzie to książka w formie podręcznika dla uczniów szkół grodzieńskich. Powstała jako długoletnia praca zespołu grodzieńskich historyków i krajoznawców znanych z poglądów demokratycznych. Władze grodzieńskie odmówiły wydania tej książki z powodu cenzury uzasadniając, że książka utrzymuje alternatywny pogląd na historię Grodna czasów Wielkiego Księstwa Litewskiego, Rzeczypospolitej, oraz czasów międzywojennych. Książka będzie bogato zdobiona dawnymi zdjęciami oraz ilustracjami. Ma sprzyjać formowaniu u uczniów stosunku do historii narodowej jako do wartości, oraz do historii Grodna jako wielokulturowego miasta. Trafi do uczniow oraz nauczycieli, którzy będą mogli zapoznać się z prawdziwa historią królewskiego miasta.

Proces tworzenia Biblioteki ma na celu integrację intelektualnych środowisk Obwodu Grodzieńskiego. Seria wydawnicza rozpowszechnia wśród społeczności regionu pamięć o historycznym dziedzictwie, osiągnięciach kulturalnych, twórców Grodna na przestrzeni wieków. Na kartach książek, które składają się na Bibliotekę przedstawiona jest zapomniana historia miasta, tradycja współistnienia obok siebie różnych narodów i kultur (białoruskiej, polskiej, żydowskiej), losy miejscowych ruchów antytotalitarnych.

Wśród wydawanych w języku białoruskim książek przeważają pozycje znanych grodzieńskich autorów: prozaików, poetów, historyków, dziennikarzy, publicystów znanych z głoszenia demokratycznych poglądów.

Biblioteka już zintegrowała w swoją działalność ponad 30 intelektualistów grodzieńskich i ma zamiar poszerzać bezpośredni wpływ na społeczeństwo.

Plany zakładają rozszerzenie Biblioteki o kolejne pozycje książkowe o niekwestionowanej literackiej, historycznej i humanistycznej wartości.

Wróć do :: Publikacje :: Strona główna

Komentarze

Wymagane pola formularza zostały oznaczone *.
E-mail użytkownika nie jest ujawniany — służy on wyłącznie do skontaktowania się z autorem w przypadku, gdy przesłany przez niego komentarz wzbudza wątpliwości moderatora.
Komentarze są publikowane po zaakceptowaniu przez moderatora.
Komentarze nie na temat — jest on zadany przez powyższy artykuł — są usuwane.

Imię/ nick *
E-mail *
Tytuł
Komentarz *
 
Publikacje :: najnowsze artykuły

Statut CEOP-B

STATUT STOWARZYSZENIA Centrum Edukacji Obywatelskiej Polska – Białoruś     Rozdział I Postanowienia ogólne   §1 Stowarzyszenie o nazwie Centrum (...)

Uładzimir Niaklajeu - „Automat z wodą gazowaną z syropem lub bez”

Niezwykle trafiona mieszanka śmiechu i goryczy po białorusku W zasadzie należy to raczej do rzadkości, kiedy poeta, zaczynający pisać prozę okazuje się być również utalentowanym (...)

Alaksandr Kraucewicz - „Historia Wielkiego Księstwa Litewskiego”

Wydawnictwo „Biblioteka Grodzieńska” wzbogaciła rynek czytelniczy kolejną książką, wydając pracę znanego grodzieńskiego historyka Alesia Kraucewicza pt. „Historia (...)