Polityka :: artykuł

Niemiecki ekspert: Mówienie, że demokracja w Białorusi zakorzenia się, jest przedwczesne

Wiktor Agajew, Deutsche Welle

2010-04-26, 22:33

Pierwsze wyniki wyborów do lokalnych rad w Białorusi skomentował Stephan Malerius – dyrektor Fundacji Konrada Adenauera w Wilnie.

Zazwyczaj wybory komunalne w krajach postsowieckich nie wywołują większego zainteresowania za granicą. Ale wybory do rad lokalnych w Białorusi ekspertów europejskich zainteresowały. Przyczyny tego zainteresowania wyjaśnił Stephan Malerius – ekspert ds. Białorusi, dyrektor Fundacji Konrada Adenauera w Litwie, która jest jednocześnie przedstawicielstwem Fundacji na Białoruś. Malerius ocenił także wstępne wyniki kampanii wyborczej.

Deutsche Welle: – W Białorusi ostatnie wybory komunalne postrzegane są jako test polityczny, ponieważ były to pierwsze wybory przeprowadzone w oparciu o nową ordynację uwzględniającą zalecenia Unii Europejskiej. Czy były przestrzegane te standardy demokracji, które sformułowano w nowej ordynacji wyborczej?

Stephan Malerius: – Ważne było zrozumienie jak będzie stosowana ta ordynacja. Mówienie o wynikach wyborów jest jeszcze przedwczesne. Ale przebieg kampanii wyborczej pozostawił dwojakie odczucia. Tak, kandydaci mieli możliwość prowadzenia walki wyborczej, kandydatów opozycyjnych zarejestrowano więcej niż poprzednio. A do komisji wyborczych trafiło dwa razy więcej przedstawicieli opozycji niż miało to miejsce wcześniej.

Ale nie można poważnie mówić o wpływie opozycji na pracę komisji wyborczych: w poprzednich wyborach opozycja posiadała 0,07% miejsc w komisjach, teraz dwa razy więcej – 0,14%. Znaczy to, że realnej niezależnej kontroli nad przebiegiem wyborów nie było.

Wiele opozycyjnych partii informowało, że ich kandydaci byli poddawani presji ze strony rozlicznych służb i organów administracyjnych. To niestety negatywnie odbiło się na charakterze walki wyborczej i przypomniało o tym, jak władza obchodziła się z demokratyczną opozycją w ostatnich latach.

Deutsche Welle: – Program Partnerstwo Wschodnie działa równo rok. Partnerstwo proponuje, między innymi, dostosowanie prawa wyborczego w Białorusi do standardów europejskich. Czy przejawiło się to już w ostatnich wyborach?

Stephan Malerius: – Rzeczywiście, Partnerstwo Wschodnie pomagało w zmianie ordynacji ku lepszemu. Sam fakt pojawienia się tej ordynacji jest krokiem w prawidłowym kierunku. W roku ubiegłym obserwowaliśmy pewne polepszenie stosunków między Unią Europejską i Białorusią, była mowa o pewnej liberalizacji atmosfery w republice. Jednak zimą można było zaobserwować jaskrawe powtórki z przeszłości. Na przykład, wystarczy przypomnieć konflikt wokół polskiej mniejszości narodowej w Białorusi, albo próby fizycznego i moralnego zastraszania aktywistów młodzieżowych organizacji i ruchów demokratycznych.

Mówienie, że demokracja w Białorusi zakorzenia się, jest przedwczesne. Maleńkie kroki, które można byłoby nazwać krokami ku demokracji i państwu prawa zgodnie z zaleceniami UE, zawsze kończyły się odwrotem na stare pozycje. Dlatego nie będę przepowiadać rozwoju sytuacji w najbliższych miesiącach poprzedzających wybory prezydenckie.

Wróć do :: Polityka :: Strona główna